3. Świątynia parafialna i jej wyposażenie
Świątynia była zawsze centralnym miejscem w parafii. Istnienie kościoła pozwalało na utworzenie nowej parafii. Powstanie świątyni było uzależnione od zgody właściciela, do którego dany teren należał oraz od władzy kościelnej. Władza kościelna udzielała zezwolenia na budowę, a przy poświęceniu budynku kościelnego nadawała prawa majątkowe i parafialne[30] . Fundator kościoła zostawał tzw. kolatorem, do niego należało prawo patronatu, czyli obowiązek finansowania wszystkich remontów świątyni i prawo prezenty, to jest przedstawiania władzom kościelnym wybranego przez siebie duchownego na stanowisko proboszcza.
Pierwsza wzmianka o parafii w Rudlicach pochodzi z roku 1432, ale sama parafia i kościół istniały już w XIV wieku. Ksiądz Jan Trojan w czasie wizytacji w 1522 roku podał, że kościół został wybudowany przez miejscowego dziedzica i do niego należało prawo patronatu i prawo prezenty. Wizytator nie opisał wyglądu kościoła ani nie podał czy był on murowany, czy drewniany. Przekazał jedynie, że kościół był pod wezwaniem św. Mikołaja i istniał w nim ołtarz pod wezwaniem św. Wojciecha, przy którym był ustanowiony altarzysta[31] .
W zachowanym protokole z wizytacji w 1780 r. podano, że kościół był niewielki, drewniany i podłużny. Nie wiadomo przez kogo i kiedy został wybudowany. Konsekrowany był 30 września 1601 r. przez biskupa przemyskiego Macieja Pstrokońskiego po wyrażeniu zgody przez arcybiskupa gnieźnieńskiego Stanisława Karnkowskiego. Rocznicę konsekracji ustalono na niedzielę po święcie św. Michała Archanioła[32] .
Nie ma dokładnego opisu wyglądu tego kościoła. Być może był on wybudowany w tzw. stylu wieluńskim. Małe drewniane kościółki wybudowane w tym stylu w pierwszej połowie XVI wieku istnieją do dnia dzisiejszego na ziemi wieluńskiej. Najciekawsze tego rodzaju zabytki znajdują się w Grębieniu, Łaszewie i Popowicach. Do tego typu budowli zaliczyć też można kościoły w Gaszynie, Kadłubie, Wierzbiu i Naramicach[33] .
Wyraźnie ukształtowana tradycja ciesielska, jeśli chodzi o budowę tych kościołów, utrzymywała się przez długi okres czasu, przynajmniej do drugiej połowy XVIII wieku. Styl wieluński charakteryzował się następującymi cechami:
1. Konstrukcja ścian nawy i prezbiterium była zrębowa.
2. Prezbiterium było węższe od nawy, zamknięte ścianą prostą lub wielobocznie.
3. Przy nawie od zachodu stawiano wieżę o konstrukcji słupowej, rozszerzającą się
ku dołowi, z kruchtąprzyziemiu.
4. Dach był gontowy wspólny nad prezbiterium i nawą, a na wieży namiotowy.
5. Były dwa wejścia do nawy, jedno od zachodu przez wieżę,drugie od południa.
6. Budowlę sytuowano na linii wschód - zachód.
W roku 1669 wizytację archidiakońską w parafii rudlickiej przeprowadził prepozyt i oficjał wieluński Maciej Aleksander Rudzki. Podał on, że kościół w Rudlicach pod wezwaniem św. Mikołaja był należycie wyposażony w szaty i naczynia liturgiczne. W głównym ołtarzu znajdował się obraz Matki Boskiej z pozłacaną srebrną koroną. Przy obrazie było 12 srebrnych wotów. W parafii były też 3 księgi liturgiczne - graduar, antyfoniarz i mszał[34] . W roku 1720 było już 28 wotów przy obrazie Matki Boskiej. Świadczy to o żywym kulcie maryjnym w parafii rudlickiej po potopie szwedzkim. W tym też roku były w kościele także trzy ołtarze[35].
W 1730 roku były już w kościele rudlickim cztery ołtarze. W ołtarzu głównym znajdował się obraz Matki Boskiej Bolesnej. Obok kościoła stała drewniana dzwonnica z dwoma dzwonami. Był też trzeci dzwon umieszczony na kościele. Dzwonino nim na Anioł Pański i w celu wzywania wiernych na nabożeństwa[36] . Dzwony te pochodziły z lat: 1592, 1720 i 1722[37].